Dolegliwość ta częściej pojawia się wraz z wiekiem, jednak nie należy uznawać jej za naturalną i nieuniknioną część starzenia. Dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Wiele osób nie mówi o niej nawet lekarzowi, ponieważ odczuwa wstyd. Tymczasem nietrzymanie moczu można leczyć, a dobrze dobrana pomoc często wyraźnie poprawia codzienne życie.
Różne postacie tego samego problemu
Nietrzymanie moczu nie u każdego wygląda tak samo. Najczęściej występuje:
- podczas kaszlu, kichania, śmiechu, schylania się lub wysiłku,
- po nagłym, bardzo silnym parciu na pęcherz,
- zarówno podczas wysiłku, jak i przy nagłym parciu,
- przy przepełnieniu pęcherza, gdy mocz wycieka po trochu.
U kobiet problem może mieć związek między innymi z osłabieniem mięśni dna miednicy, przebytymi porodami lub zmianami po menopauzie. U mężczyzn może pojawić się w związku z chorobami prostaty albo po jej leczeniu. Przyczyną bywają też zakażenia dróg moczowych, zaparcia, cukrzyca, choroby układu nerwowego, nadwaga, ograniczona sprawność ruchowa oraz niektóre leki.
Dlatego nie warto samodzielnie rozpoznawać przyczyny. Prawidłowa diagnoza ma znaczenie, ponieważ od niej zależy sposób leczenia.
Od czego zacząć?
Pierwszym krokiem powinna być rozmowa z lekarzem rodzinnym. W razie potrzeby lekarz skieruje pacjenta do urologa, ginekologa lub innego specjalisty. Może zapytać, kiedy dochodzi do wycieku, jak często się on zdarza i jakie leki przyjmuje pacjent.
Pomocne jest prowadzenie przez kilka dni prostych notatek. Warto zapisywać:
- godziny i ilość wypijanych płynów,
- pory korzystania z toalety,
- sytuacje, w których doszło do wycieku,
- występowanie nagłego parcia na pęcherz.
Lekarz może zlecić badanie moczu, badanie pęcherza lub inne badania potrzebne do ustalenia przyczyny. Nie zawsze oznacza to długą i skomplikowaną diagnostykę.
Jak można leczyć nietrzymanie moczu?
Sposób leczenia zależy od rodzaju dolegliwości i stanu zdrowia pacjenta. Często zaczyna się od metod, które nie wymagają operacji.
Jedną z nich jest ćwiczenie mięśni dna miednicy, nazywanych czasem mięśniami Kegla. Podtrzymują one pęcherz i pomagają kontrolować oddawanie moczu. Ważne jest jednak, aby ćwiczyć właściwe mięśnie i robić to regularnie. Najlepiej poprosić lekarza lub fizjoterapeutę o pokazanie prawidłowej techniki. Polskie Towarzystwo Uroginekologiczne zaleca, aby u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu fizjoterapia dna miednicy trwała co najmniej trzy miesiące [1].
Pomóc może także trening pęcherza. Polega on na stopniowym wydłużaniu czasu między wizytami w toalecie. Nie powinno się jednak robić tego na siłę ani samodzielnie przy silnych dolegliwościach. Plan najlepiej ustalić ze specjalistą.
W zależności od przyczyny lekarz może zalecić leki, odpowiednie przyrządy medyczne lub zabieg. Nie ma jednej metody dobrej dla każdego, dlatego nie należy przyjmować leków ani suplementów „na pęcherz” bez konsultacji.
Co można zmienić na co dzień?
Kilka prostych zmian może zmniejszyć dolegliwości:
- Dbaj o regularne wypróżnienia i nie lekceważ zaparć.
- Ogranicz duże ilości kawy, mocnej herbaty i alkoholu, jeśli nasilają parcie.
- Jeśli masz nadwagę, stopniowe zmniejszenie masy ciała może odciążyć pęcherz.
- Nie chodź do toalety co chwilę „na zapas”, jeśli lekarz nie zalecił inaczej.
- Pij płyny regularnie w ciągu dnia.
Nie należy mocno ograniczać picia. Zbyt mała ilość płynów może prowadzić do odwodnienia, zaparć i podrażnienia pęcherza. Osoby z chorobami serca lub nerek powinny ustalić właściwą ilość płynów z lekarzem.
Komfort i pewność na co dzień
Podczas diagnozy i leczenia warto korzystać z wyrobów chłonnych przeznaczonych dla osób z nietrzymaniem moczu. Przy większych wyciekach wygodnym rozwiązaniem mogą być majtki chłonne dopasowane do budowy ciała kobiet i mężczyzn. Zakłada się je podobnie jak zwykłą bieliznę. Pomagają chronić ubranie oraz zachować komfort i poczucie bezpieczeństwa podczas codziennych aktywności [2].
Ważny jest wybór odpowiedniego rozmiaru i poziomu chłonności. Majtki powinny dobrze przylegać do ciała, ale nie mogą uciskać ani ograniczać ruchów. Należy je zmieniać zgodnie z potrzebami oraz wskazówkami umieszczonymi na opakowaniu. Warto także delikatnie myć i dokładnie osuszać skórę.
Odpowiednio dobrane wyroby chłonne zapewniają większą swobodę każdego dnia. Pozwalają pozostać aktywnym, spokojniej wykonywać codzienne obowiązki, spotykać się z bliskimi oraz wychodzić z domu.
Kiedy nie zwlekać z wizytą?
Szybkiej konsultacji wymaga nagłe pojawienie się nietrzymania moczu, szczególnie gdy towarzyszą mu:
- krew w moczu,
- ból lub pieczenie podczas oddawania moczu,
- gorączka albo ból w dole brzucha lub pleców,
- trudność z rozpoczęciem oddawania moczu,
- uczucie, że pęcherz nie opróżnia się do końca,
- osłabienie nóg lub utrata czucia w okolicy krocza.
Nietrzymanie moczu nie musi odbierać radości z codziennych aktywności. Odpowiednie leczenie oraz dobrze dobrane wyroby chłonne pomagają zachować komfort, pewność siebie i swobodę zarówno w domu, jak i podczas spacerów, spotkań czy wyjazdów.
Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani indywidualnej porady specjalisty.
Źródła:
Polskie Towarzystwo Uroginekologiczne, Interdyscyplinarne wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet; www.ptug.pl/rekomendacje/interdyscyplinarne-wytyczne-polskiego-towarzystwa-uroginekologicznego-odnosnie-diagnostyki-i-leczenia-wysilkowego-nietrzymania-moczu-u-kobiet/.
HARTMANN Polska, Informacje o bieliźnie chłonnej przeznaczonej dla kobiet i mężczyzn; www.hartmann.info/pl-pl/articles/f/9/newmolicare.