Po 60. roku życia skład mikrobiomu może się zmieniać. Wpływają na niego między innymi dieta, ruch, infekcje i przyjmowane leki. Jelita można wspierać zdrowym jedzeniem, piciem wody i aktywnością. Pomocny jest także odpowiednio dobrany probiotyk lub synbiotyk.
Czym jest mikrobiom jelitowy?
Mikrobiom jelitowy to wszystkie mikroorganizmy żyjące w jelitach. Pomagają one:
- trawić pokarm,
- wykorzystywać składniki odżywcze,
- chronić przewód pokarmowy,
- utrzymać prawidłową pracę jelit.
Na skład mikrobiomu wpływają posiłki, ruch, stres, choroby, infekcje i leki. Dlatego po 60. roku życia warto szczególnie dbać o urozmaiconą dietę i codzienną aktywność.
Długotrwałe przyjmowanie leków a jelita
Wiele osób po 60. roku życia codziennie przyjmuje leki, na przykład na nadciśnienie, cukrzycę, choroby serca lub zgagę. Takie leczenie pomaga kontrolować chorobę. Nie odstawiaj leku i nie zmieniaj jego dawki bez rozmowy z lekarzem.
Niektóre leki mogą wpływać na bakterie jelitowe, a najbardziej znanym przykładem są antybiotyki. Podobny wpływ mogą mieć także niektóre leki na zgagę i nadkwasotę, metformina oraz środki przeczyszczające [1].
Nie musisz przerywać leczenia. Jeśli przyjmujesz kilka leków lub stosujesz je przez dłuższy czas, odpowiednio dobrany probiotyk może wspierać twoje jelita. W wyborze preparatu pomoże ci lekarz lub farmaceuta.
Jelita a codzienne samopoczucie
Wzdęcia, zaparcia, uczucie ciężkości i problemy z regularnym wypróżnianiem mogą powodować dyskomfort oraz utrudniać codzienną aktywność.
Jelita są połączone z układem nerwowym, dlatego ich stan może wpływać na ogólny komfort. Probiotyk nie leczy jednak obniżonego nastroju ani innych chorób, ale może wspierać prawidłową pracę jelit.
Czym są probiotyki?
Probiotyki to żywe mikroorganizmy, najczęściej bakterie, które przyjmowane w odpowiedniej ilości mogą korzystnie wpływać na organizm.
Na opakowaniu można znaleźć nazwy takie jak Lactobacillus lub Bifidobacterium. Liczy się nie tylko rodzaj bakterii, ale też jej konkretny szczep, ponieważ każdy może działać inaczej.
Na opakowaniu sprawdź pełną nazwę bakterii oraz oznaczenie szczepu. Działanie preparatu zależy od rodzaju bakterii, ich ilości i tego, w jakim celu go stosujesz [2, 3].
Probiotyk, prebiotyk i synbiotyk – czym się różnią?
Nazwy brzmią podobnie, ale oznaczają coś innego:
- Probiotyk zawiera dobre bakterie.
- Prebiotyk jest dla nich pożywieniem.
- Synbiotyk łączy probiotyk i prebiotyk.
- Synbiotyk może być wygodnym rozwiązaniem dla seniora, ponieważ łączy oba elementy w jednym preparacie.
Kiedy warto rozważyć probiotyk lub synbiotyk?
O takim preparacie można pomyśleć:
- podczas przyjmowania antybiotyku i po zakończeniu leczenia,
- po infekcji żołądka lub jelit,
- gdy lekarz lub farmaceuta zaleci wsparcie mikrobiomu.
Nie każdy preparat działa tak samo. Powinien być dobrany do celu stosowania, wieku i stanu zdrowia. Podczas antybiotykoterapii lekarz może zalecić probiotyk dostępny w aptece [3].
Dlaczego warto wybierać produkty przeznaczone dla seniorów?
Z wiekiem zmieniają się potrzeby organizmu i sposób pracy układu pokarmowego. Osoby po 60. roku życia częściej przyjmują kilka leków, przechodzą antybiotykoterapię i miewają problemy z trawieniem. Dlatego preparat dla seniora powinien być dobrze dopasowany do jego potrzeb i łatwy do regularnego stosowania.
Przed zakupem sprawdź:
- pełne nazwy bakterii i oznaczenia szczepów,
- liczbę bakterii w zalecanej porcji,
- czy preparat zawiera także prebiotyk,
- zalecany sposób i częstość przyjmowania,
- warunki przechowywania,
- skład i możliwe alergeny,
- czy produkt jest przeznaczony dla osób po 60. roku życia.
Preparat przyjmowany raz dziennie może być łatwiejszy do włączenia do codziennego planu.
Jeśli masz choroby przewlekłe lub przyjmujesz kilka leków, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy wybrany preparat jest dla ciebie odpowiedni.
Jak stosować probiotyki i synbiotyki?
Stosuj preparat zgodnie z informacją na opakowaniu. Pamiętaj o kilku zasadach:
- Nie zwiększaj samodzielnie zalecanej porcji.
- Przyjmuj preparat regularnie.
- Sprawdź, czy wymaga przechowywania w lodówce.
- Nie popijaj go bardzo gorącym napojem.
- Podczas antybiotykoterapii zapytaj o odstęp między antybiotykiem a probiotykiem.
- Nie stosuj produktu, jeśli zawiera składnik, na który masz uczulenie.
Jak wspierać bakterie jelitowe dietą?
W codziennym jadłospisie warto uwzględnić:
- warzywa i owoce,
- pełnoziarniste pieczywo, kasze i płatki,
- rośliny strączkowe,
- jogurt naturalny, kefir i maślankę,
- kiszone warzywa,
- odpowiednią ilość wody.
Warzywa, owoce, produkty zbożowe i strączki zawierają błonnik. Wprowadzaj go do diety stopniowo i pij dużo wody. Jeśli masz nadciśnienie lub chorobę serca albo nerek, ogranicz kiszonki, ponieważ mogą zawierać dużo soli.
Fermentowane produkty zawierają dobre bakterie, ale nie zawsze wiadomo, jakie dokładnie są to szczepy i ile żywych bakterii znajduje się w produkcie [3].
Bezpłatne jadłospisy są dostępne na portalu Diety NFZ [4].
Probiotyk i synbiotyk jako codzienne wsparcie jelit
Zdrowa dieta, picie wody i regularny ruch pomagają dbać o jelita każdego dnia. Dobrym uzupełnieniem tych nawyków może być odpowiednio dobrany probiotyk lub synbiotyk. Wybierz preparat dopasowany do swoich potrzeb, a w razie wątpliwości porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Artykuł ma charakter edukacyjny. Suplement diety nie może zastępować zróżnicowanej diety ani leczenia zaleconego przez lekarza.
Źródła:
Vich Vila A. i wsp., Impact of commonly used drugs on the composition and metabolic function of the gut microbiota, „Nature Communications”, 2020; www.nature.com/articles/s41467-019-14177-z.
World Gastroenterology Organisation, Probiotics and Prebiotics; www.worldgastroenterology.org/guidelines/probiotics-and-prebiotics/probiotics-and-prebiotics-english.
Pacjent.gov.pl, Probiotyki – dlaczego są ważne; www.pacjent.gov.pl/aktualnosc/probiotyki-dlaczego-sa-wazne.
Diety NFZ – portal Narodowego Funduszu Zdrowia; www.diety.nfz.gov.pl.