Dlaczego cholesterol może rosnąć z wiekiem?
Nie ma jednej przyczyny. Najczęściej nakłada się na siebie kilka rzeczy. Z wiekiem organizm wolniej gospodaruje energią. Łatwiej też przybrać na wadze, szczególnie jeśli ruszamy się mniej niż kiedyś. Często zmniejsza się masa mięśniowa, a zwiększa ilość tkanki tłuszczowej. Dlatego nawet jeśli jemy podobnie jak 10 czy 15 lat temu, nasze ciało może reagować na tę samą dietę trochę inaczej.
U kobiet znaczenie ma menopauza
U kobiet poziom cholesterolu może zmieniać się również w związku z menopauzą. Zmniejsza się wtedy ilość estrogenów, czyli hormonów, które wpływają także na pracę układu krążenia. U części kobiet po menopauzie może wzrosnąć poziom cholesterolu całkowitego i LDL. Dlatego warto wykonywać lipidogram regularnie, nawet jeśli wcześniej wyniki zawsze były prawidłowe.
Mniej ruchu też ma znaczenie
Po przejściu na emeryturę często zmienia się codzienny rytm dnia. Nie trzeba już chodzić do pracy, mniej się przemieszczamy, a czasem dokuczają nam stawy lub kręgosłup. W efekcie ruchu jest mniej.
Nie trzeba jednak od razu zapisywać się na intensywne treningi. Regularny spacer, nordic walking, jazda na rowerze, pływanie czy proste ćwiczenia w domu już są dobrym krokiem.
Najważniejsze, aby ruszać się regularnie i dopasować aktywność do swoich możliwości.
Wysoki cholesterol to nie tylko kwestia diety
Kiedy cholesterol rośnie, często myślimy: „Pewnie jem za dużo tłustych rzeczy”.
Dieta rzeczywiście ma znaczenie, ale nie jest jedyną przyczyną.
Na poziom cholesterolu wpływają także:
- nasze geny,
- masa ciała,
- ilość ruchu,
- palenie papierosów,
- alkohol,
- cukrzyca,
- choroby tarczycy,
- niektóre choroby nerek,
- przyjmowane leki.
Dlatego jeśli wyniki nagle się zmieniły, warto porozmawiać o tym z lekarzem.
Wysokiego cholesterolu zwykle nie czuć
To ważne: podwyższony cholesterol zazwyczaj nie boli i przez długi czas nie daje żadnych wyraźnych objawów. Możemy czuć się dobrze, chodzić na spacery i normalnie funkcjonować, a mimo to mieć nieprawidłowe wyniki. Dlatego tak ważne są regularne badania. Prosty lipidogram może pokazać problem dużo wcześniej, zanim pojawią się poważniejsze kłopoty ze zdrowiem.
Czy po 60. roku życia można mieć trochę wyższy cholesterol?
Nie ma jednej wartości, która byłaby odpowiednia dla każdego seniora.
Lekarz patrzy nie tylko na wynik cholesterolu, ale również na cały stan zdrowia. Bierze pod uwagę między innymi wiek, ciśnienie, cukrzycę, palenie papierosów, choroby serca czy nerek.
Dlatego dwie osoby w tym samym wieku i z podobnym wynikiem mogą otrzymać inne zalecenia.
Najważniejsze jest więc nie samo pytanie: „Ile mam cholesterolu?”, ale także: „Co ten wynik oznacza właśnie dla mnie?”.
Co możemy zrobić na co dzień?
Dobra wiadomość jest taka, że na wiele czynników mamy wpływ.
Warto przede wszystkim:
- częściej się ruszać,
- jeść więcej warzyw i produktów pełnoziarnistych,
- wybierać dobre źródła tłuszczu,
- pilnować masy ciała,
- nie palić,
- kontrolować ciśnienie i poziom cukru,
- regularnie wykonywać badania.
Jeśli lekarz przepisał leki na cholesterol, należy przyjmować je zgodnie z zaleceniami i nie odstawiać samodzielnie po poprawie wyników.
A co z suplementacją?
Dobrze dobrana suplementacja może być dodatkowym elementem codziennego dbania o zdrowie, obok odpowiedniego odżywiania, ruchu i regularnych badań.
W suplementach można znaleźć między innymi witaminy, ekstrakty roślinne oraz polifenole, czyli naturalne związki występujące w roślinach. Popularne są na przykład składniki pochodzące z owoców cytrusowych czy czosnku.
Warto jednak wybierać preparaty świadomie. Dobrze sprawdzić:
- jakie składniki zawiera produkt,
- jaka jest ich ilość,
- czy zastosowane ekstrakty są standaryzowane,
- jak długo preparat powinien być stosowany.
Suplement najlepiej traktować jako uzupełnienie zdrowych nawyków, a nie sposób na zastąpienie diety lub leków zaleconych przez lekarza.
To szczególnie ważne po 60. roku życia, kiedy wiele osób przyjmuje kilka leków jednocześnie. Dlatego przed rozpoczęciem regularnej suplementacji warto zapytać lekarza lub farmaceutę, czy wybrany preparat można bezpiecznie połączyć z przyjmowanymi lekami.
Małe zmiany naprawdę mają znaczenie
Dbanie o cholesterol nie musi oznaczać wielkiej rewolucji.
Czasem wystarczy zacząć od prostych rzeczy: codziennego spaceru, większej ilości warzyw, zamiany części tłustych produktów na zdrowsze odpowiedniki i regularnych badań.
Najważniejsza jest systematyczność.
Po 60. roku życia nadal możemy zrobić bardzo dużo dla zdrowia serca i naczyń. Wiek ma znaczenie, ale nasze codzienne wybory również.
Dlatego warto znać swoje wyniki, obserwować ich zmiany i reagować odpowiednio wcześnie. Zdrowa dieta, ruch, regularne kontrole, właściwie dobrane leczenie i rozsądna suplementacja mogą wspólnie pomóc lepiej zadbać o zdrowie na kolejne lata.